Nieuwjaarsspeech burgemeester Ellen van Selm

Beste mensen, 

Hartelijk welkom hier vanavond op de nieuwjaarsreceptie van de gemeente Purmerend in het mooie vernieuwde muziek- en cultuurcentrum P3. Fijn dat u er bent om elkaar een heel gelukkig nieuwjaar te wensen.

Geweldig dat de P3 vanaf nu de deuren weer opent voor optredens, muzieklessen, de Verbeelding en allerlei aantrekkelijke evenementen die bij ons poppodium horen. Wat is het hier prachtig geworden!

Het is een goed Purmerends gebruik: aan het begin van het jaar even stilstaan bij het jaar dat achter ons ligt, en bij het jaar dat komen gaat.

We kijken terug op een jaarwisseling waarin onze politie, brandweer en ambulancedienst een drukke nacht hadden, maar waarin er geen grote ongelukken waren. We hebben er, op een paar nare incidenten na, vooral een feest van gemaakt in Purmerend en Beemster. Ik was zelf bij de politie en op de brandweerkazerne om een oliebol mee te eten en de vrouwen en mannen een goede en veilige dienst te wensen. Zij stonden opnieuw paraat voor onze veiligheid. Veel dank daarvoor. 

Dit was de laatste jaarwisseling met vuurwerk zoals we dat kenden. Voor velen een traditie van samenzijn en plezier, en een manier om het nieuwe jaar feestelijk te beginnen. Voor velen ook een bron van zorg en ergernis vanwege de dieren en de grote risico’s. We zullen nu nieuwe manieren moeten vinden om Oud en Nieuw bijzonder te maken. Tradities veranderen, maar oud en nieuw blijft. Ik hoop dat we nieuwe rituelen ontdekken die voor iedereen net zo veel warmte en plezier brengen.

Vandaag houd ik mijn twaalfde nieuwjaarsspeech als burgemeester, de vierde in Purmerend. In elke speech staan saamhorigheid en verbondenheid in mijn gemeente centraal, want dat is waar het allemaal om draait. 

Vorig jaar rond deze tijd waren we net aan het bijkomen van de enorme explosie in de Maasstraat. Een afschuwelijke aanslag die het vertrouwen en het gevoel van veiligheid aantastte. Het was een dieptepunt nadat we daarvoor al veel explosies hadden meegemaakt. 

Bij die explosies waren ook jongeren uit onze gemeente betrokken. We willen met man en macht voorkomen dat er jonge aanwas ontstaat en dat er jongeren opgroeien die zich aangetrokken voelen tot dit circuit en er ook in verzeild raken. Jongeren die grof geweld gebruiken, daarmee buurtbewoners angst aanjagen en die ook hun eigen leven vergooien. In december heeft de rechter in twee grote zaken tot fikse celstraffen besloten voor jonge daders van explosie- en vuurwapengeweld. Afgelopen jaar zien we de voorzichtige positieve resultaten van de brede aanpak jeugd en veiligheid. We zijn er nog niet, maar met partners bij jongerenwerk, scholen, Spurd, politie, jeugdzorg en vele anderen pakken we jongeren met risicogedrag zo vroeg mogelijk op en als het nodig is pakken we ze aan. Het is goed dat we veel risicojongeren inmiddels in beeld hebben. We willen dat jongeren veilig opgroeien en dat kinderen die nu geboren worden over twintig jaar kunnen zeggen dat zij zich in hun jeugd veilig voelden en zich hebben ontwikkeld tot verantwoordelijke volwassenen. Daar werken we nu iedere dag aan.

Ook in onze gemeente hadden we te maken met verharding in de samenleving. We kregen een steen tegen de ruit van onze raadszaal tijdens een commissievergadering, net nadat we hadden gesproken over de opvang van gevluchte Oekraïners. Die steen raakte niemand en beschadigde niets in concrete zin. Maar wat die steen wel brak was een fatsoensnorm, en voor sommigen brak het gevoel van veiligheid. Waar ik bang voor ben is dat we dit normaal gaan vinden. En dat mag het nooit worden. Schelden is niet nodig en bedreigen is niet hetzelfde als je mening geven. 

De gemeentesecretaris, de griffier en ikzelf nemen het voortouw om een beweging op gang te brengen waarin normale communicatie en respect het uitgangspunt is. We schreven daar een column over en zullen er de komende periode vervolg aan geven. 

Fatsoenlijke communicatie is de enige manier is om meningsverschillen op te lossen, de enige manier om ervoor te zorgen dat in de gemeenteraad de raadsleden hun zegje durven blijven doen. Het is de enige manier om te garanderen dat voor- en tegenstanders van plannen hun mening geven en ervoor te zorgen dat kritiek die plannen beter maakt. En het is de enige manier waarop de gemeenteambtenaren in de wijken de dienstverlening kunnen uitvoeren. Van wijkmanager tot plantsoenmedewerker, van baliemedewerker tot jeugdconsulent, van wijkagent tot jongerenwerker en van milieustraat tot wethouder en raadslid: zonder verbondenheid en normale communicatie kunnen zij, kunnen wij onze publieke taak niet uitvoeren. En van normaal met elkaar praten worden we allemaal een stuk opgewekter. 

Ik begon dit verhaal met dat het ook vandaag over verbinding en gezamenlijkheid zou gaan. Net als u, zie en waardeer ook ik al die vrijwilligers die zich inzetten om de gemeente nog mooier en beter te maken. Ik noem u wat voorbeelden uit het afgelopen jaar. 

Zo kennen wij veel maatschappelijke initiatieven in onze gemeente waarin kracht van samenwerking wordt gezocht en mensen elkaar helpen. Van de babyspullenbank en de verjaardagsbank tot de iftarbijeenkomst Samen aan tafel. Van de stadskeuken tot Tongen in Purmerend. Het laat zien hoe we elkaar blijven opzoeken en omzien naar elkaar. In februari mocht ik een herdenkingssteen onthullen aan de Wilhelminalaan, een initiatief van de familie van verzetsstrijder Klaas de Boer, waarmee deze moedige man blijvend wordt geëerd. 
Twee keer kwam het afgelopen jaar het Verbindingsnetwerk samen. Onder het motto ”Aan tafel” overleggen kerken, maatschappelijke instellingen, politie en gemeente met elkaar om verbindingen te leggen en gezamenlijk te benadrukken dat niemand er alleen voor staat. 

Bij de verkiezingen in oktober brachten we het stemmen bewust naar plekken die bijdragen aan ontmoeting. De boeddhistische tempel in het Leeghwaterpark heette kiezers warm welkom. In H20, waar dagelijks veel jongeren samenkomen, werd het stembureau door enthousiaste jongeren bemenst. Ook scholen, de Prinsenstichting, Breidablick, zorgcentra, de islamitische vereniging Taâluf en vele andere gebouwen openden hun deuren en werden voor een dag stembureau. In vijftig stembureaus was de kiezer welkom. U ging daar niet alleen uw stem uitbrengen, maar bracht ook een bezoek aan een plek in uw wijk waar mensen samenkomen en verbondenheid ontstaat. 

Op cultureel gebied hadden we een prachtig jaar. We werden zowel lid van de vereniging van vestingsteden als dat we actief zijn in de New Town alliantie. De combinatie van een rijke historie als vestingstad én onze recente geschiedenis als New Town is het hart van Purmerends DNA. De vereniging Historisch Purmerend maakte een mooie film die die combinatie prachtig in beeld brengt. 
Twee collectiestukken van het Betje Wolff Museum kregen een plek in de canon van Nederland. Het Purmerends Museum opende een prachtige tentoonstelling over Ed van der Elsken. In september hadden we het fantastische evenement Purmerend onder Stoom. En niet te vergeten: Purmerend vormde het decor van de grote Sinterklaasfilm in de bioscoop waarin veel Purmerendse leerlingen als figurant meededen, evenals uw burgemeester. Voor een paar seconden in beeld stond die in juni al in winterjas op de kade. 
Dit is slechts een kleine greep uit talloze mooie evenementen die we kenden; ik kan niet alles noemen. De Uitmarkt, het optreden van Beemsters fanfare en toneelvereniging Beemster, de operettevereniging, het NKT, Reuring, en ga zo maar door. Allemaal zaken die gezamenlijk worden georganiseerd en waarvoor velen in de gemeente en daarbuiten op de been kwamen. 

Purmerend liet dit jaar weer zien dat sport veel meer is dan winnen. Het was een jaar van prestaties, en van van trots en verbinding. Met een brok in de keel mocht ik op 5 mei de hardlopers van NEA Volharding op de Koemarkt verwelkomen met het bevrijdingsvuur dat zij in een estafette van Wageningen naar Purmerend brachten. Ook vierden verschillende sportverenigingen een jubileum, waarvan ik tennisvereniging Elckerlyc hier noem. Die bestond 50 jaar en maakte de in 1975 gekozen naam helemaal waar: bij Elckerlyc tennist en padelt iedereen en gaan sport en gezelligheid hand in hand. Ook met evenementen zoals de Marktstadrun en het Sportfestival Sport’in en alle sportactiviteiten tijdens de Purvak laten we zien hoe samenbindend sport kan zijn. Ook dit rijtje is verre van compleet.
Trots ben ik ook op onze sporters die indrukwekkende prestaties leverden. Drie Purmerenders behaalden zelfs een wereldtitel: judoka Hendrik Koppe en de kickboksers Chico Kwasi en Mitchell Lammers. 

Dan nog wat bestuurlijke terugblikken waarin samenwerking tot mooie resultaten leidde. Wij namen het initiatief tot het indienen van de Regiodeal Waterland. Samen met de drie andere gemeenten in regio Waterland en partijen uit het bedrijfsleven, het onderwijs en de zorg vroegen we het Rijk om met ons te investeren in een toekomstbestendige regio. Onder het motto ‘Beter Wonen, Beter Leren en Beter Werken’ bundelen we onze krachten. Het Rijk investeert 13 miljoen euro, evenals de gezamenlijk partijen in regio Waterland. Dat brengt ons extra geld, maar ook betere samenwerking plus de gezamenlijke belofte om onze regio aantrekkelijk te houden om te wonen, te werken en te ondernemen.

Daarnaast nam Purmerend het initiatief om samen met acht andere Noord-Hollandse gemeenten naar de Europese Week van de Steden en Regio’s in Brussel te gaan. Purmerend ontvangt al Europees geld voor de sociale werkvoorziening en voor concrete projecten als Voedsel Verbindt om gezonde voeding en leefstijl te stimuleren. We bezochten daar verschillende Europese instellingen en organiseerden zelf in Brussel een inspiratiesessie om te verkennen hoe Purmerendse en Noord-Hollandse prioriteiten als mobiliteit, huisvesting en innovatie in Europa onder de aandacht te brengen. Het was een waardevol bezoek om te zien waar Purmerend en Brussel met elkaar te maken hebben. Dit krijgt een vervolg in een lobby-agenda die we samen met de MRA, de provincie en andere gemeenten ontwikkelen. 

Samenwerken is ook het sleutelwoord in ons eigen bestuur. De gemeenteraad nam een aantal grote besluiten en werkt inmiddels toe naar de afronding van deze raadsperiode. De belangen van onze inwoners en de ontwikkeling van de hele gemeente staan centraal voor de raadsleden en in het licht daarvan namen ze concrete beslissingen. 
Ook in het college van B en W zijn flinke noten gekraakt. Ondanks de moeite die een wispelturig Den Haag regelmatig oplevert en de wisselingen in het college gedurende deze bestuursperiode hebben we in goede collegiale samenwerking de gemeente gediend. 

Na de verkiezingen op 18 maart zal er een nieuwe gemeenteraad aantreden met naar ik verwacht een mengeling van bekende en nieuwe gezichten. Ik wil de raad van nu alvast bedanken voor hun grote inzet voor onze gemeente. Dat bedanken gaan we uitgebreider doen wanneer het zover is, maar nu alvast: de lokale democratie kan niet bestaan zonder dat er inwoners zijn die hun vinger opsteken voor de gemeenteraad en zich avond aan avond inzetten voor hun politieke partij en de publieke zaak in gemeente Purmerend. 

Ten slotte: 
Samen sterk zijn betekent ook vooruitdenken. Op Veteranendag sprak ik voor het eerst met de veteranen binnen onze gemeente over weerbaarheid en samenredzaamheid: wat doen we als er tijdelijk geen stroom, water of internet is en hulpdiensten druk bezig zijn? Na de veteranen zullen nog vele gesprekken volgen, daarom noem ik het ook vandaag hier op het podium. Ik ben ervan overtuigd dat wanneer het werkelijk zover komt, een crisis in de buurt en met de buren het hoofd moet worden geboden. Wij zijn daarvoor allemaal nodig. Misschien heeft u het boekje van de campagne Denk vooruit al ontvangen. Daarin vindt u praktische tips om goed voorbereid te zijn, zoals een noodpakket maken en afspraken met uw omgeving.

Ik wens u een gezond, gelukkig en veilig nieuwjaar, vol mooie ontmoetingen.