Wereldgezondheidsdag 2026
In het Dijklander Ziekenhuis in Purmerend en Hoorn is sinds kort het Leefstijlloket geopend, een plek waar het gesprek niet begint met ziekte, maar met gezondheid en de weg daarnaartoe.
Mensen die hier binnenkomen, worden geen patiënten genoemd, maar cliënten. Daarmee wil het ziekenhuis benadrukken dat zij zelf regie houden over hun leefstijl en gezondheid.
Sandra Bleeker, kwaliteitsfunctionaris van het ziekenhuis en nauw betrokken bij de oprichting, licht het belang toe: “Een gezonde leefstijl draagt aantoonbaar bij aan het effect van behandelingen en medicijnen. Patiënten herstellen vaak beter, sneller of hebben minder zorg nodig.” Tegelijkertijd merkt zij dat er in de spreekkamer vaak te weinig tijd is om hier uitgebreid op in te gaan. “Daarvoor is er nu het Leefstijlloket: een plek waar patiënten extra tijd, aandacht en begeleiding krijgen.”
Het juiste moment benutten
Volgens communicatieadviseur chronische zorg Marjolein Beijne-Muller speelt het loket in op een belangrijk moment in het zorgproces. Zij noemt dit een ‘teachable moment’. “Als iemand bijvoorbeeld hartklachten heeft gehad of een medische behandeling ondergaat, staan mensen vaak meer open voor een gesprek over hun leefstijl.” Ze benadrukt dat dit moment cruciaal kan zijn. “Je kunt iemand dotteren of opereren. Maar als iemand daarna dezelfde ongezonde leefstijl houdt, dan ligt een nieuwe behandeling soms al snel weer op de loer.”
Meer dan alleen voeding en bewegen
Leefstijlcoördinatoren Wendel Zwaal en Merijn Luijbe nemen uitgebreid de tijd voor een intakegesprek, dat drie kwartier tot een uur duurt. Daarbij wordt niet alleen gekeken naar voeding of beweging, maar naar het volledige leefstijlplaatje. Wendel legt uit: “We kijken naar het hele plaatje. Leefstijl en behandeling zijn onlosmakelijk met elkaar verbonden. Sommige dingen kun je niet veranderen, zoals je genetica. Maar op leefstijl heb je wel invloed.” Tijdens de gesprekken komen onderwerpen aan bod, zoals slaap, stress, sociale contacten, alcoholgebruik en roken. “Vaak denken mensen dat het alleen over afvallen of stoppen met roken gaat,” zegt hij. “Maar het kan ook zijn dat iemand slecht slaapt en daardoor ongezonder eet. Dan moet je het probleem breder bekijken.”
Een luisterend oor
Volgens de consulenten is luisteren minstens zo belangrijk als adviseren. Wendel geeft een voorbeeld van een vrouw die in behandeling was bij het Centrum voor kinderwens en moest afvallen voordat zij aan een fertiliteitstraject kon beginnen. “In eerste instantie leek het probleem simpel: ze moest afvallen. Maar toen we verder spraken, bleek dat ze weinig sociale contacten had en veel druk voelde vanuit haar omgeving.”
Het gesprek verschoof daardoor naar haar sociale situatie. “De verbinding met andere mensen bleek minstens zo belangrijk. Uiteindelijk begon ze samen met collega’s te bewegen. Dat gaf haar steun en motivatie.” Het resultaat was dat zij niet alleen afviel, maar zich ook beter voelde en uiteindelijk kon starten met het fertiliteitstraject.
Van ziekenhuis naar dagelijks leven
Het Leefstijlloket richt zich niet op behandeling, maar op begeleiding en doorverwijzing. Merijn legt uit: “Wij maken een intake en kijken hoe zwaar of complex het vraagstuk is. Soms kunnen mensen zelf al aan de slag met advies of een activiteit in de buurt. Soms is meer begeleiding nodig.” Daarbij wordt samengewerkt met organisaties buiten het ziekenhuis. Wendel benadrukt het belang van een goede overdracht: “We doen een warme overdracht. Dat betekent dat we iemand niet alleen doorverwijzen, maar echt zorgen dat het contact tot stand komt.” Dit kan variëren van sportactiviteiten en voedingsadvies tot ondersteuning bij stress, eenzaamheid of financiële problemen. Vaak zijn deze activiteiten of hulp kosteloos.
Meer specialismen verwijzen door
Het Leefstijlloket draait momenteel als pilot en loopt tot het einde van het jaar. In die periode neemt het aantal verwijzingen toe, onder meer vanuit de cardiologie, geriatrie en het Centrum voor kinderwens. Ook andere specialismen sluiten zich aan. Sandra Bleeker ziet die ontwikkeling als een positief teken. “Je weet bij een pilot vooraf nooit hoe zoiets gaat lopen, maar je ziet dat het enthousiasme onder artsen groeit.” Ze wijst ook op een bredere verandering binnen de zorg. “In een ziekenhuis ga je er vaak vanuit dat iemand ziek is. In het sociale domein is het precies andersom: daar ben je gezond, tenzij. Dat besef groeit nu ook in ziekenhuizen.”
Ook vanuit de gemeente wordt het initiatief gesteund. Wethouder Chris Boer benadrukt het belang van het Leefstijlloket: “We zijn trots dat we dit in Purmerend kunnen aanbieden. Het Leefstijlloket is een geweldig samenkomen van diensten waar de gemeente zich hard voor maakt. Samenwerkende partners zoals Spurd en ClupWelzijn, voedingsspecialisten en de beweegmakelaar, en alle hulpverleners in het sociaal domein staan via het advies van het Leefstijlloket voor onze inwoners klaar. Het loket geeft mensen een waardevolle kans om actief aan hun gezondheid te werken en daarmee hun kwaliteit van leven te verbeteren. Dat dit ook toegankelijk is voor niet-patiënten is fantastisch.”
Aanmelden
Mensen die in behandeling zijn in het ziekenhuis kunnen via hun arts worden doorverwezen naar het Leefstijlloket. Op de locatie in Purmerend is het daarnaast ook mogelijk voor bezoekers, mantelzorgers of mensen die geen patiënt zijn om zelf een afspraak te maken. Zij kunnen zich aanmelden door een e-mail te sturen naar leefstijlloketpurmerend@dijklander.nl.