Erfgoed
De stad Purmerend en droogmakerij De Beemster hebben samen een lange geschiedenis.
De stad Purmerend en droogmakerij De Beemster hebben samen een lange geschiedenis. Purmerend begon in de middeleeuwen als klein vissersdorpje aan de Where en groeide uit tot de marktstad van de regio. In de 2e helft van de 20ste eeuw werd de stad één van de groeikernen van Nederland. Inmiddels is het de woonplaats van 96.000 mensen. Gemeente Purmerend heeft veel erfgoed en wil dit beter zichtbaar en bekender maken.
Beemster was een meer dat 400 jaar geleden werd drooggemalen. sindsdien is het een landbouwgebied dat in 1999 de UNESCO Werelderfgoed-status kreeg. Sinds 1 januari 2022 is Beemster onderdeel van gemeente Purmerend.
Gemeente Purmerend heeft veel erfgoed en wil dit beter zichtbaar en bekender maken.
Erfgoedkaarten
Gemeenten moeten in het omgevingsplan rekening houden met het belang van het behoud van cultureel erfgoed en de universele waarde van werelderfgoed. Hiervoor moet de gemeente het aanwezige en te verwachten cultureel erfgoed inventariseren en analyseren.
De erfgoedkaarten zijn hier het resultaat van en bieden waardevolle informatie over het cultureel erfgoed in de gemeente Purmerend.
Geschiedenis van Beemster en Purmerend
Ondanks dat een groot deel van Purmerend pas in de afgelopen tientallen jaren is gebouwd, heeft de stad toch een eeuwenoude geschiedenis. Begonnen als klein vissersdorpje, gelegen tussen de meren Beemster, Purmer en Wormer, groeide Purmerend vanaf de 17e eeuw uit tot de marktstad van de regio. In de 20ste eeuw wordt Purmerend een groeikern en woonplaats van vele tienduizenden mensen.
Lees meer op de pagina's geschiedenis van Purmerend en geschiedenis van Beemster.
Monumenten
In Purmerend en De Beemster staan allerlei rijksmonumenten en gemeentelijke monumenten. Op de pagina Monumenten vindt u een overzicht.
Wilt u een beschermd monument verbouwen, onderhouden of restaureren, dan kan het zijn dat u een omgevingsvergunning nodig heeft. Voor het onderhoud van gemeentelijke monumenten kunt u onder voorwaarden een instandhoudingsubsidie krijgen.
Meer informatie over het verbouwen, onderhouden of restaureren leest u op de pagina Monument wijzigen.
Archeologie
Archeologie gaat over sporen en resten van menselijke aanwezigheid in de bodem en onder water. Deze vondsten geven waardevolle informatie en helpen om een beter beeld te vormen van de geschiedenis.
Bescherming
De gemeente beschermt de gebieden met een archeologische verwachting. De kans is aanwezig om daar archeologische resten te vinden bij graafwerkzaamheden. De archeologische beleids- en verwachtingenkaart van Beemster en Purmerend vindt u op de pagina Erfgoedkaarten.
Alle waardevolle vondsten uit de gemeente Purmerend worden beheerd en bewaard in het provinciaal depot en archeologiemuseum Huis van Hilde.
Op de pagina Archeologisch onderzoek leest u:
- wanneer u bij ruimtelijke ingrepen (bouwen, graven) rekening moet houden met archeologie.
- wat u moet doen als u een archeologische vondst doet.
Archeoglossy: topvondsten in Waterland
Ter promotie van het archeologische erfgoed van Noord-Holland heeft het Steunpunt Cultureel Erfgoed Noord-Holland een 'archeoglossy Waterland' uitgegeven. Daarin worden de topvondsten in de regio Waterland, ook van Purmerend en De Beemster gepresenteerd.
Het Waterland is een oer-Hollands landschap gevuld met veenweiden en polders. Tijdens de Middeleeuwen is het gebied compleet ontgonnen, wat een enorme landbouwproductie mogelijk maakte. De archeoglossy biedt een overzicht van de kenmerken, verscheidenheid en rijkdom van de archeologie, en een inspiratiebron voor ontwikkelaars, ondernemers en beleidsmakers.
Erfgoedverordening
De Erfgoedverordening Purmerend 2022 bevat regels over het aanwijzen en het beschermen van gemeentelijke monumenten, beschermde stads- en dorpsgezichten, beschermde cultuurgoederen en beschermde verzamelingen.
Ga naar de Erfgoedverordening.
Erfgoedbeleid
Het Erfgoedbeleid Purmerend 2017 beschrijft:
- hoe de gemeente met het gemeentelijk erfgoed van Purmerend wil omgaan.
- wat zij als de waarde van het erfgoed ziet.
- wat haar ambities ermee zijn.
Lees hier het erfgoedbeleid Purmerend 2017. Het beleid op het onderdeel archeologie is opgenomen in bijlage 2.
Het archeologiebeleid van Beemster is vastgelegd in de Beleidsnota Archeologie Gemeente Beemster 2003 (en een wijzigingsbesluit uit 2008).
Droogmakerij De Beemster staat op de UNESCO lijst van werelderfgoederen. Lees meer over de werelderfgoedstatus.
